Tin tức

Chơi mà học môn toán kích thích não trẻ

Vui chơi với các con số, tại sao không? Vâng, với trẻ nhỏ, vui chơi và học toán có thể đi đôi với nhau một cách nhất quán và tự nhiên. Từ những vật liệu đơn giản và một chút chuẩn bị, giáo viên mầm non có thể thông qua trò chơi để tạo cho trẻ những ý niệm đầu tiên về môn toán – đồng thời giúp chính họ học được rất nhiều từ tư duy trẻ thơ.

Tại sao lại là trò chơi với nội dung toán?

Trò chơi toán học cung cấp cấu trúc và trình tự khích lệ trẻ phát triển khả năng giải quyết vấn đề từ đó đạt được mục tiêu. Đây có lẽ là thử thách, nhưng chính thử thách giúp trò chơi trở nên thú vị. Trong một trò chơi, trẻ có thể chơi một mình hay với nhóm, chúng có thể tự đưa ra quyết định phải hành động thế nào, và có thể chơi đi chơi lại để thử những cách khác nhau.  


Bên cạnh tất cả những nền tảng toán học trẻ học được trong khi chơi trò chơi, trẻ cũng xây dựng sự tự tin, khả năng giải quyết vấn đề và luyện tập những kỹ năng cảm xúc xã hội quan trọng. Trò chơi trong lớp học mầm non cũng cung cấp cho giáo viên cơ hội gia tăng kiến thức nền tảng về môn toán của trẻ nhỏ. Cụ thể:

  • Sự kiên trì và giải quyết vấn đề: Các trò chơi là phương tiện lý tưởng cho trẻ nhỏ luyện tập đức tính kiên trì và kỹ năng giải quyết vấn đề khi chúng cố gắng thử những cách mới để xử lý khó khăn. Chúng có thể thấy mọi việc diễn tiến thế nào và tại sao, và thử lại mà không chịu áp lực phải làm “đúng”. Giáo viên có thể hỗ trợ phát triển sự kiên trì của trẻ với những trò chơi mang tính thử thách; khích lệ sự tự tin của trẻ nhờ kỹ năng giải quyết vấn đề.
  • Phát triển kỹ năng cảm xúc – xã hội: Chơi trò chơi với bạn học kích thích sự phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc như sự nhẫn nại và kỹ năng phối hợp giải quyết vấn đề. Các trò chơi với những nhân tố mang tính cuộc thi cũng cho trẻ cơ hội để luyện tập việc thi đua khi giành chiến thắng và khi thua cuộc thì thế nào.
  • Giáo viên quan sát: Khi trẻ tiến bộ thông qua chơi trò chơi, giáo viên mầm non có cơ hội tốt để quan sát trẻ suy nghĩ, lý luận và sử dụng kỹ năng toán trong thực tế. Chẳng hạn, khi trẻ di chuyển một mảnh trò chơi dọc theo sơ đồ số trong trò chơi dạng sơ đồ trên một bảng (board game), giáo viên có thể quan sát khi nào thì trẻ thuộc lòng trình tự chính xác và duy trì sự chính xác 1-1.
  • Lặp đi lặp lại và thực hành: Cuối cùng, các trò chơi cho trẻ được luyện tập lặp đi lặp lại, vì trẻ thường thích chơi một trò lặp đi lặp lại nhiều lần vậy.

Toán học mầm non là gì?

Sử dụng các trò chơi như phương thức truyền đạt khi cho trẻ làm quen với môn toán, giáo viên mầm non có thể giới thiệu cho trẻ những kiến thức cơ bản môn toán một cách thú vị, truyền cảm hứng và dễ tiếp nhận. Trò chơi môn toán giúp trẻ làm quen với số đếm, tư duy logic.   

Những trò chơi này được thiết kế để có thể là những kiến thức sơ đẳng dễ tiếp thu, hay với đa dạng điểm tập trung để tăng độ khó. Chẳng hạn, trẻ bắt đầu làm quen với toán có thể tham gia chơi với những con số nhỏ và những phiên bản trò chơi đơn giản; còn trẻ đã có kiến thức cơ bản về toán có thể thử với những lựa chọn khác nhau (ví dụ cộng hoặc trừ nhiều đồ vật hay chủ thể quen thuộc).  

Dưới đây là một vài mẫu trò chơi tập trung vào làm quen với số học. Kỹ năng đếm số và tổ chức là nền tảng của việc học toán sau này và đại diện cho phần lớn các tiêu chuẩn học toán của trẻ nhỏ:

Nhận diện được con số theo danh sách: Nhận biết được số lượng bao nhiêu chi tiết nhỏ trong một tập hợp lớn ngay lập tứcmà không cần phải đếm hay đoán.

Nhận biết số lượng: biết được con số cuối cùng của chủ thể là số lượng của nhóm 

Đếm đối xứng 1-1:  ghép 1 chủ thể với chính xác 1 chữ số

Viết được ký tự số: So sánh con số (lớn hơn, nhỏ hơn, bằng nhau) và phân chia và ghép các con số (Cộng và trừ) 

Trò chơi với các ngón tay

Những trò chơi đơn giản với các ngón tay tập trung vào những kỹ năng chìa khóa như đếm, nhận biết số lượng, kết hợp và phân chia một tập hợp… Một nghiên cứu mới cho thấy sử dụng ngón tay có vai trò quan trọng trong việc học và hiểu môn toán. Bạn có thể cùng trẻ chơi với các ngón tay mọi lúc mọi nơi.  

Hãy thử trò chơi đơn giản với ngón tay như sau. Giấu bàn tay sau lưng, rồi giơ bàn tay với vài ngón trên mỗi bàn. Ví dụ, giơ ra 3 ngón tay phải và 2 ngón tay trái. Trẻ sẽ vui thích khi bạn lồng giai điệu dễ thương trước khi cho trẻ thấy các ngón tay của bạn. Trẻ sau đó sẽ nói ra có tổng cộng bao nhiêu ngón tay trẻ thấy được.

Để trò chơi khó hơn một chút, đề nghị trẻ dùng cả 2 bàn tay và giơ ra 5 ngón theo những cách khác nhau. Bạn có thể đề nghị trẻ giơ cho bạn thấy số ngón tay nhiều hơn hoặc ít hơn số ngón tay mà bạn đang giơ cho trẻ xem.

Trò chơi với thẻ học toán Dot Cards

Dot Cards cung cấp những lựa chọn trò chơi phong phú cho trẻ nhỏ để luyện kỹ năng toán. Trẻ sử dụng thẻ có từ 1 đến 10 chấm đen xếp theo đường thẳng, chữ nhật, tròn, zíc zắc. Các thẻ được sắp xếp theo những hình khác nhau bởi sự đa dạng giúp trẻ phát triển nhiều hình ảnh tưởng tượng về số lượng. Trẻ cần luyện tập với các chủ thể theo những cách sắp xếp khác nhau. Chẳng hạn, sắp xếp theo hình tròn và tự do khó cho trẻ đếm thứ tự tăng dần 1-1.

Trẻ nhỏ có thể chơi với những thẻ này theo những cách khác nhau: Đếm các chấm, sao chép lại hình sắp xếp các chấm theo như trên thẻ, tìm thẻ chính xác theo yêu cầu và hình dung thẻ nhiều hơn hay ít hơn 1 chấm…

Nhảy trên dãy số Lily Pads

Trẻ chơi nhảy trên dãy số Lily Pads với bảng dãy số Lily pad, xúc xắc và những chú ếch đồ chơi (frog game pieces)… Những trò chơi này giúp trẻ phát triển khái niệm cơ bản về số học và hiểu rằng những con số này được đặt ở vị trí tương đương dọc theo dãy số. Trẻ càng phát triển khái niệm về dãy số, trẻ càng được chuẩn bị nhiều hơn cho việc học toán sau này.

Để chơi trò chơi này, trẻ cần đổ xúc xắc và di chuyển chú ếch đồ chơi dọc theo bảng dãy số. Người chiến thắng là người cho ếch nhảy đến chỗ cái ao đầu tiên. Khi chơi trò này, trẻ được luyện khả năng nhận biết số, đến từng số 1 (khi di chuyển ếch trên bảng dãy số), và sử dụng các từ như trước, sau, gần hơn, xa hơn. Trò chơi nhảy trên bảng dãy số Lily Pads cho trẻ trải nghiệm với một công cụ toán học quan trọng – dãy số - và chiến lược sử dụng công cụ này.

Khi bạn giới thiệu nhiều khái niệm toán trong lớp học mầm non, điều này thật tích cực! Thái độ của giáo viên rất quan trọng, vì thế hãy vui vẻ giới thiệu và tích hợp các hoạt động toán học mà chơi. Sử dụng sách và trò chơi để thúc đẩy trải nghiệm toán học thú vị. Thật dễ khi chơi với các ngón tay, với thẻ học và bảng dãy số để xây dựng kiến thức về số và dãy số cho trẻ.

Theo Stanford.edu